The Highlands of Scotland

(deel 5)

Black Isle.

De Black Isle

De Black Isle is een van de zonnigste gebieden in Schotland. Steeds als het in de omgeving bewolkt is schijnt wel ergens de zon op dit schiereiland. Bij de lokale bevolking staat ze zelfs gekend als Sunny Isle. Dat is ook goed te merken aan de prijzen van de huizen die daar toch vlug een 15 à 20% hoger zijn.

Fortrose, gelegen aan de zuidkant van het schiereiland, ontstond samen met Rosemarkie rond de jaren 500. Rosemarkie, waar zich reeds een monnikenklooster bevond, was vanaf 1124 de zetel der bisschoppen van Ross. Samen met Fortrose waren zij de commerciële slagader van de Black Isle. Toen men in 1124 een  kathedraal bouwde te Fortrose kwam Rosemarkie steeds meer als vissersdorp aan zijn trekken. Vanaf die periode kon men ook de ferry nemen van Chanonry Point gelegen in Fortrose naar Ardersier en het latere Fort George welke dienst heeft gedaan tot in 1967.

Op Chanonry Point is de Rosemarkie-Fortrose Golf club, gesticht in 1888, gelegen. Wees voorzichtig want de rijweg naar de vuurtoren loopt dwars door het golfterrein en hier staan dan ook unieke verkeersborden: BEWARE OF THE GOLFBALLS. Ze vliegen je echt soms letterkijk rond de oren met alle hilariteit en Schotse humor er gratis bij. Als men zonder brokken tot aan de vuurtoren geraakt kan men hier een kolonie bottle nose dolfijnen bewonderen die zich al spelend te goed doen aan rijkelijk aanwezige vis en dit tijdens het hoogtij.

Als men verder de A 832 volgt tot op het uiterste puntje van Black Isle komt men in Cromarty.

Cromarty

Gelegen aan de voet van de Sutors of Cromarty heuvels is dit tot op heden nog steeds een belangrijke stad. Cromarty heeft een zeer sterk verleden en heden wat de zeevaart aangaat. Als in 1772 George Ross dit stukje Black Isle aankocht ontwikkelde hij de haven om zo de nodige grondstoffen gemakkelijker te kunnen aanvoeren vanuit de Baltische staten. Deze werden dan in zijn textiel, touw- en ijzerfabrieken verder verwerkt. Aangezien dit de belangrijkste kustweg naar het noorden was vanuit Inverness was Comarty vroeger een ferry haven en dit verscheidene eeuwen. Nu met de nieuwe bruggen gebouwd in 1982 langs de A9 al over de Cromarty en Beauly Firth is daar een einde aan gekomen. De toerist kan gedurende de zomermaanden nog steeds de kleinste ferry in Schotland nemen. Twee auto’s kunnen erop!

Cromarty is ook heel lang in gebruik geweest als uitwijkhaven en  dit door de beschermde ligging en de zeer  grote diepgang. Ze was ook gemakkelijk te verdedigen en relatief groot om in te manoeuvreren. De Royal Navy heeft deze haven dan ook gebruikt tijdens de beide wereld oorlogen. Heden is het de North Sea Oil Development die gebruik maakt van deze om samen met Nigg en Invergordon als onderhouds- en constructiehavens dienst te doen voor de olieplatformen.  Als men de A9 neemt naar het noorden neemt ziet men ze soms met tien tegelijk in deze havens liggen. Cromarty is een aantrekkelijke plaats, niet groot, alhoewel omschreven als stad. Er zijn mooie huizen te zien die aangeven dat hier grote rijkdom was in het verleden.
 

In de Cromarty Courthouse, gelegen aan de Church Street, kan men het lokale museum bezoeken. Iets verder is het Hugh Miller huis dat nu eigendom is van de National Trust. Dit is het enig huis met een strooien dak en het interieur is volledig gerestaureerd zoals het er uitzag tussen 1802 en 1856. Hugh Millar was in zijn tijd een autoriteit in het verzamelen van fossielen en mineralen alsook een kerkhervormer en schreef ook verscheidene boeken. Cromarty is het bezoeken waard, het is er zeer rustig en er is een ruime parking gelegen aan de Cromarty Firth. Deze is te bereiken via de het dorp.

Dingwall – Bonar Bridge.

Wanneer we Black Isle verlaten komen we nabij Dingwall terug op de A9 naar het noorden. Dingwall’s vertaling uit het Noors is “parlement veld”, wat u direct een idee geeft hoe belangrijk deze stad was voor de Vikingen die zich vestigde in de streek tijdens de 8^e eeuw. De volgende 1000 jaar was Dingwall het administratieve centrum van het noorden dat zich uitstrekte van Cromarty over Rosshire tot aan de Western Isles. In 1200 werd er een kasteel gebouwd op de plek waar Macbeth geboren werd in 1010. Zoals met zoveel kastelen uit die tijd raakte het in verval en zijn op de grondvesten ervan nu het justitie en politiegebouw gebouwd.

Met de bruggen gebouwd in 1814 over de rivier Conn en Beauly werd het noorden steeds beter bereikbaar en werd in 1862 de spoorweg naar het noorden aangelegd. Dingwall was daardoor een belangrijk knooppunt want van daaruit kon je vertrekken naar Kyle of Lochalsh of naar Wick en Thurso. Verder is er de haven gebouwd door Thomas Telfort in 1820 en de gevangenis  ‘tolbooth’ gebouwd in 1730 waar u het Dingwall Museum in vindt. Alvorens u Tain bereikt kan u even weg van de A9 en naar Portmahomach rijden gelegen aan de Tarbat Peninsula. Als u verder tot in Tarbat Ness rijdt kan u één van de hoogste vuurtorens in Groot-Brittannië zien. Als u op een zonnige dag een rustig plekje zoekt kunt u dit hier wel vinden met vergezichten over de Sutherland heuvels.

Tain

Aangekomen in Tain, de Noorse benaming is de Thing, plaats van beraadslaging, kunt u o.a. de St. Duthus kapel bezoeken. Het ligt aan het oude kerkhof juist naast de golf. Deze kapel was een pelgrimsoord en Robert de Bruce zocht er bescherming op weg naar de Orkney's waar hij in ballingschap ging. Maar zoals altijd nam zijn eigen volk nl. de Graaf van  Ross hem gevangen en leverde hem uit aan de Engelsen. De heilige relikwieën van St. Duthus zijn nu ondergebracht in de Collegiate Church in het centrum van Tain. In de tolbooth kunt u de klok zien die al in 1616 als de doodsklok werd omschreven. Juist voorbij Tain zullen de liefhebbers onder u reeds een geur in de neus krijgen die ze kennen.  Whisky!

Glenmorangie distillerij 1887

De Glenmorangie distillerij ligt een mijl ten westen van Tain. Reeds in 1700 werd hier het levenswater gedistilleerd maar toen was het op de Morangie boerderij. Waar nu de distillerij is, was vroeger een brouwerij en pas in 1843 werd het een echte whisky distillerij, de meeste gebouwen dateren dan ook uit 1887. U kunt Glenmorangie alle werkdagen bezoeken. Vandaag werken er maar 16 mensen in de distillerij en de meeste daarvan werken in het bezoekerscentrum. Het is toch tekenend voor de dag van vandaag dat het meeste typische product van Schotland minder en minder mensen tewerkstelt en dit wegens automatisering. Glenmorangie was één van de eerste in Schotland die een cask strength van ongeveer 60% op de markt bracht. Loop eens langs en proef even maar denk wel dat de Norhern Constabulary m.a.w. de politie een 0 tolerantie hanteert wat betreft dronkschap achter het stuur. Als laatste stadje doen we Bonar Bridge aan.  Oorspronkelijk was de naam Bonar maar bij de bouw van de brug door Thomas Telford over de Kyle of Sutherland in 1812, werd Bridge erbij gevoegd.

Bonar bridge

In 1892 werd de brug vernield door een overstroming en herbouwd in 1893.

Door het bouwen van een nieuwe brug in 1980 ligt Bonar Bridge weg van de A9, maar door de bouw op die nieuwe plaats werd de rit naar het noorden wel 20 mijl korter. Daardoor is het een rustig maar zeer aangenaam stadje. Bonar Bridge bestond reeds in 1300 als ijzergieterij. Die maakte gretig gebruik van de bomen als brandstof, uit de toen overvloedige aanwezige wouden. In 1500 was de ontbossing reeds zo desastreus dat James IV een decreet liet opmaken dat het land terug moest aangeplant worden met eiken waarvan nu ten oosten van Bonar Bridge nog enkele te zien zijn. In het midden van de 19^e eeuw was de streek ook gekend voor één van de brutaalste clearancies. 10 mijl ten westen van Bonar Bridge kan u in Croik kerk nog steeds in het glas de berichten lezen die de mensen daar in hebben gekrast in die periode. Van hieruit kunt u ook de 33 mijl lange trektocht maken naar Loch Broom (ten zuiden van Ullapool).  

Volgende keer : Dornoch - Brora

Geschreven door Martine Maryns