The Highlands of Scotland

(deel 7)

Thurso – Tongue

               Thurso                                                     Tongue

Wij zetten onze reis verder via de A836/A838 om vanuit Thurso één van de meest mooie routes in Schotland te volgen nl.  210 km via Durness tot in Ullapool. Wij hebben deze “costal trail” de laatste 17 jaar regelmatig gedaan en vallen keer op keer voor de schoonheid.

Pas de laatste 25 jaar zijn de wegen aangepast aan het huidige verkeer en is de ‘gevaarlijke’ enkele baan grotendeels vervangen. Gelukkig zijn hier en daar nog delen single track gelaten dit om de reizigers te laten genieten van het originele. Er waren soms omwegen tot 150 km door het ontbreken van bruggen zoals die van Kylesku.

Kylesku bridge

Wel is het aan te raden alvorens u Thurso verlaat even langs te gaan bij een benzinestation. Thurso is de meest noordelijke stad van Schotland. Zoals bijna alle dorpen en steden in het noorden is ook de naam afkomstig uit het Noors nl. Thor’s Rivier.  Reeds in 900 was dit Noors bolwerk een haven maar in 1200 vonden de Schotten dit welletjes en verdreven ze de Noren. Weinig blijft nog over uit die tijd, enkel de ruïnes van de oude St. Peter’s Church zijn van 1220. Door de komst van de spoorweg in 1874 bloeide een rijke industrie in plaveien op. Uit Thurso zijn dan ook de plaveien afkomstig die in 1890 het volledige centrum van Parijs van straat- stenen heeft voorzien. De nucleaire elektriciteitscentrale, gebouwd in Dounreay in 1954, zorgde rond 1970 voor 3500 arbeidsplaatsen. Het stilleggen was dan ook een zware klap voor deze streek. Men is nu bezig de centrale aan het ontmantelen en dit zal tijdelijk voor werkgelegenheid zorgen. Het toerisme kent een groei dank zij het feit dat men vanuit het nabije Scrabster, een aanpalende gemeente, de ferry kan nemen naar de Orkney’s en de Shetland eilanden.

Na Thurso komen we in Strathy.

Strathy

Dit kleine dorp, waar oorspronkelijk 4 boeren woonden, is er gekomen na de gedwongen uitdrijving door de graven van Sutherland. Het meest rare aan dit dorp is dat het vier kerken heeft. Twee daarvan hebben nu een andere bestemming gekregen. De eerste werd in 1828 door Thomas Telford gebouwd en is nu een vakantiewoning. Die staat naast de nieuwe gemeentelijke feestzaal, te herkennen aan het groene dak, die in 2000 werd gebouwd door een subsidie van de Britse Lotto.

Het beste plekje om een overzicht te hebben over Strathy is het kerkhof, want van hier uit kunt u zowel het dorp als het strand zien. Langs deze weg is dit strand ook het best te bereiken. Nabij Strathy Inn kunt u naar Strathy Point. Een korte wandeling van op dat punt brengt u naar de in 1958 gebouwde vuurtoren. Dat was de eerste vuurtoren in Schotland die op elektriciteit liep en was eveneens de laatste die gebouwd werd met accommodatie voor een wachter en zijn familie. Zoals de meeste werd die in 1996 geautomatiseerd.

Bettyhill

Bettyhill heeft dezelfde geschiedenis als Strathy nl. om de boeren die verdreven werden uit het dorp Rosal een plek te geven. Maar Gravin  Elisabeth (Betty) Sutherland was wel een uitzondering. Zij was zelf de bouwheer van het nieuwe dorp aan de monding van de Naver. Uit dankbaarheid gaf men haar naam aan het dorp. In 1774 woonden hier 750 boeren en vissers.

De Farr kerk was gebouwd om deze gemeenschap te kunnen herbergen. Nu is hier het Strathnaver museum gevestigd dat van april tot oktober te bezoeken is voor de som van £2. De prachtige stranden van Farr Bay en Torrisdale Bay zijn een aanrader. Als u er zich kan toe aanzetten die te verlaten komen we verder op onze weg Tongue tegen.

Torrisdale Bay                                                Farr Bay

Tongue is het thuisland van de Mackay clan. In 1500 bouwde de Mackay als Lords of Reay hier een kasteel en heersten er tot in 1660 met ijzeren hand. Maar Tongue is vooral gekend door de “Hazard”. Dit schip was geladen met meer dan 13.000 Britse ponden aan goudstukken die als bestemming hadden het rebellenleger van Bonnie Prince Charlie. Tijdens een storm wou de Hazard vluchten voor HMS Sheerness en kwam vast te zitten op een zandbank. De bemanning bracht het goud aan wal en probeerde dit via het vasteland naar zijn bestemming te brengen. Dat was buiten de Mackay gerekend die hen in een val lokten. In een laatste poging om het goud uit hun handen te houden werd het in het Lochan Haken meer gegooid. Wanneer Bonnie Prince Charlie dit hoorde stuurde hij 1500 van zijn manschappen naar het noorden om het goud te recupereren. Maar zij liepen in een nederlaag en weinigen kwamen terug. Sommige geloven dat indien die niet naar het noorden waren getrokken het er in Culloden anders had uitgezien. Het goud is ondertussen wel gerecupereerd en dat door de Engelsen!

Tongue Hotel

Tongue zelf is een aantrekkelijk dorp met een paar statige huizen. Daaronder bevinden zich twee goede hotels en de Royal Bank of Scotland. Het panorama wordt overheerst door de Ben Loyal berg in het zuiden en de mooie Kyle of Tongue baai in het westen.

Aan deze baai komen we aan een brug die in 1971 werd gebouwd en van dan af de overzet heeft vervangen. Aan het einde kunt u kiezen om uw weg verder te zetten via de kustlijn of verder de A836 te volgen en terug in Tain te belanden. Wij vervolgen onze weg over de A838. 

Durness

 Loch Eriboll – Fanagmore

Tot grote vreugde van menig Schotland reiziger kan je via kleine wegen in deze streek nog echte pareltjes vinden. Alvorens we Loch Eriboll bereiken is Talmine er zo eentje. Bereikbaar via een smalle weg is het ongerepte kleine dorpje met zijn prachtige stranden en een panorama tot in Bettyhill een stop waard. De kleine eilandengroep in Tongue Bay maakt het geheel compleet. Het is een broedplaats voor een grijze zeehondenkolonie, diverse zeevogels en konijnen. Deze eilanden worden dan ook in de streek de konijnen eilanden genoemd. Aan het begin van Loch Eriboll is Durness maar enkele kilometers ver maar een omweg van 30 km is nodig om aan de overkant van het water te komen. De weg brengt u terug in het hart van de West Sutherlandse bergen. Gelegen aan het meest zuidelijke punt van deze inham zijn de Foinaven en de Arkle, twee van de meest zware en afgelegen bergen in Schotland die bij bergbeklimmers sterk gewaardeerd worden. Vijftienhonderd meter breed is het meer en zelfs nog meer aan de monding. Na de sluiting van de school in 1955 raakte Eriboll in verval. Nu leven er terug zeven families. De weg rond Loch Eriboll is een single track maar dank zij de prachtige omgeving is langzaam rijden hier een must.

                         Balnakeil                                                       Am Buachaille

Durness is het meest noordelijke dorp in Schotland. In deze afgelegen plek vindt u wel alle nodige voorzieningen. Een fel beheerd benzinestation, een geldautomaat en een dorpswinkel maakt samen met de pub een gezellig vertoeven. En hier vindt u ook één van de beste en mooiste campings in dit landsgedeelde. Juist voor u Durness binnenrijdt, vindt u Smoo Cave. Een zeegrot die u met een bootje kan bezichtigen of u kunt ook te voet via een pad dat vertrekt aan de parkeerplaats naar beneden gaan. Hier werd het bewijs gevonden dat er 5000 jaar geleden mensen leefden. Pictische boeren bewerkten het land reeds 2000 jaar geleden. In meer recente tijden was Durness het eerste dorp dat tijdens de clearencies zich verzet heeft tegen de landheer en zelfs na inzet van militairen niet zo eenvoudig te verwijderen waren. Zij lagen dan ook aan het begin van het stopzetten van de clearancies.

Ten westen van Durness ligt Cape Warth. Er is geen directe verbinding met de wagen dus nabij het Durness hotel kunt u de ferry nemen om dan met een oud busje een rondrit te maken op dit eiland. Ook te voet kunnen geoefende wandelaars het 21 km lange traject wandelen. Wel zijn er tijdstippen dat u Cape Warth niet mag betreden aangezien hier een oefenterrein gelegen is voor de marine en SAS en geen pottenkijkers gewenst zijn. Ten noorden kunt u wel met de wagen tot aan Balnakeil geraken. Dit strand met zijn prachtige duinenrij was ooit eigendom van de Graven van Reay. De ruïne van het huis is nog zichtbaar en een deel van de ommuurde tuinen zijn nog in relatief goede staat. In het aanwezig kerkje kunt u een schedel en gekruiste beenderen zien boven de deur wat de begraafplaats aanduid van Donald Macmurchow. Deze bandiet in de stijl van Robin Hood heeft wel 18 mensen vermoord voor hun centen. Ook de beroemde Keltische dichter Ron Donn ligt hier begraven. Het akeligste is het massagraf van een volledige bemanning die hun leven lieten tijdens een storm in 1849.

Hoe mooi de omgeving ook mag wezen het blijft een ruige streek.

Sandwood bay

Sandwood Bay is uitgeroepen tot het mooiste strand van het Verenigd Koninkrijk. Zijn roze zandstrand is uniek en omringd door prachtige duinen en klippen. Een van de dingen die dit strand in staat laat uniek te blijven is het feit dat het moeite kost om er te geraken. Het dichtst dat men er kan geraken met de wagen is tot op een 6-tal kilometer. U kan de wagen op de parking in Blairmore laten en via de tegenover gelegen ingang te voet naar Sandwood gaan. De wandeling op zichzelf is niet al te lastig maar het is aan te raden als toerist die enkel bij prachtig weer aan te vatten. De weersomstandigheden kunnen hier zo vlug wijzigen dat u niet de eerste zou zijn die verrast wordt en naar de wagen moet terughollen. Na dat prachtige stukje natuur kan voor velen Kinlochbervie een tegenvaller zijn omdat er in feite niet zo veel te beleven valt. Dit hier is wel één van de belangrijkste vissershavens in Schotland en u zult het merken aan het aantal frigo vrachtwagens die u op weg tegen komt, allen geladen met vis voor overal in Europa. Boten komen hier ’s nachts naartoe om hun vis uit te laden en weer onmiddellijk te vertrekken wat het ontbreken aan een ruim aanbod van visserboten verklaart. Wat het dorp wel mee heeft is het ruige landschap waarin het gelegen is. Iets verder komen we aan de gehuchten Foindle, Fanagmore, Tarbet. Van deze drie is enkel Tarbet de moeite waard. Hier kunt u de ferry naar Handa eiland nemen. Handa eiland had in 1841 zijn eigen koningin (de oudste weduwe) en parlement. Door de aardappelziekte in 1848 zijn alle eilandbewoners geëmigreerd naar Canada en is het sinds die tijd onbewoond. Nu is het een paradijs voor de 100.000 meeuwen en Jan van Genten, naast de 216 soorten planten en de 100 soorten mos. U kunt de ferry nemen van maandag tot zaterdag tussen 9u30 en 14u, laatste terugreis om 17u. Prijs: £7 per persoon (2005).

Kinlochbervie

Fanagmore

Volgende deel : Scourie - Lochinver

Geschreven door Martine Maryns